SWOT چيست؟
SWOT چيست؟

SWOT چيست؟

  • معرفی تحلیل SWOT :

تحلیل SWOT برای اولین بار در سال 1950 توسط دو فارغ التحصیل مدرسه بازرگانی هاروارد به نامهای جورج آلبرت اسمیت و رولند كریستنسن مطرح شد. در آن زمان این تحلیل ضمن كسب موفقیتهای روز افزون به عنوان كسب ابزار مفید مدیریتی شناخته شد. اما شاید بیشترین موفقیت مشهود این تحلیل زمانی بدست آمد كه Jack Welch از جنرال الكتریك در سال 1980 از آن برای بررسی استراتژیهای GE و افزایش بهره‌وری سازمان خود استفاده كرد.

SWOT سرواژه عبارات قوتها (Strengths) ، ضعفها (Weaknesses) ، فرصتها (Opportunities) و تهدیدات (Threats) است گام اول در مراحل برنامه ریزی استراتژیك تعیین رسالت، اهداف و ماموریتهای سازمان است و پس از آن می‌توان از طریق تحلیل SWOT كه یكی از ابزارهای تدوین استراتژی است، برای سازمان استراتژی طراحی كرد كه متناسب با محیط آن باشد. با استفاده از این تحلیل این امكان حاصل می‌شود كه اولاً به تجزیه تحلیل محیط‌های داخلی و خارجی پرداخته و ثانیاً تصمیمات استراتژیكی اتخاذ نمود كه قوتهای سازمان را با فرصتهای محیطی متوازن سازد.

SWOT در حقیقت ابزاری است كه عموما برای كنار هم قرار دادن یافته های تحلیلی فشارهای خارجی و قابلیت های داخلی استفاده میشود و تحلیل قوتها، ضعف ها ،فرصتها و تهدید هاست كه مستلزم شناسایی نقاط قوت ،و ضعف ناحیه ،فرصتها و تهدیدهایی است كه براساس روندهای پیش بینی شده محیطی ارائه شده است. از این روش برای تحلیل وضعیت موجود و بررسی نقاط قوت ،ضعف ها ،فرصتها و تهدیدها به منظور شناسایی مسائل استرات‍ژیك و ارائه استراتژی مناسب در بلند مدت ، برای یك ناحیه استفاده میشود .

  • تعاریف نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهدیدات:

نقطه قوت: عبارت است از شایستگی ممتازی كه بوسیله آن سازمان می‌تواند در زمینه‌هایی مانند نوع منابع مالی، تصویر مثبت ذهنی میان خریداران، روابط مثبت با تأمین‌كنندگان و مواردی از این دست نسبت به رقبا برتر باشد.

نقطه ضعف: نوع محددیت یا كمبود در منابع، مهارتها و امكانات و توانایی‌هایی است كه بطور محسوس مانع عملكرد اثر بخش سازمان بشود. عملكرد مدیریت نیز در تشدید نقاط ضعف موثر است.

فرصت: عبارت است از یك موفقیت مطلوب عمده در محیط خارجی سازمان مانند شناخت بخشی از بازار كه پیش از این فراموش شده بود. تغییر در وضعیت رقابت یا قوانین و بهبود در روابط با خریداران و فروشندگان

تهدید: یك تهدید موفقیت نامطلوبی در محیط خارجی سازمان است مانند قدرت چانه زنی خریداران یا تامین‌كنندگان كلیدی، تغییرات عمده و ناگهانی تكنولوژی و مواردی از این است كه می‌توانند تهدید عمده‌ای در راه موفقیت سازمان باشند.

 

  • قواعد حاكم بر ماتریس تحلیلی SWOT :

– چگونه می‌توان با بهره‌گیری از نقاط قوت حداكثر بهره‌برداری را از فرصتها انجام داد (SO)

– چگونه با استفاده از نقاط قوت می‌توان اثر تهدیدات را حذف كرد یا كاهش داد (ST)

– چگونه باید با بهره‌گیری از فرصتها نقاط ضعف را تبدیل به نقطه قوت كرد یا از شدت نقاط ضعف كاست (WO)

– چگونه باید با كاهش دادن نقاط ضعف تاثیر تهدیدات را كاهش داد یا تاثیرشان را حذف نمود. ()WT

به طور خلاصه می‌توان گفت هدف از تحلیل و بررسی فرصت‌ها و تهدیدات محیط خارجی ارزیابی این مسئله است كه یك شركت می‌تواند فرصتها را به دست آورد و از تهدیدات اجتناب كند. بویژه زمانی كه با یك محیط خارجی غیر قابل كنترل در زمان كنونی روبرو است

 

SWOT1

  • مراحل انجام آنالیز SWOT :

1- تشكیل جلس? تجزیه تحلیل SWOT

2- توصیح اجمالی هدف جلسه و مراحل انجام كار

3- استفاده از روش طوفان ذهنی برای شناسایی نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهدیدات

4- اولویت‌بندی عوامل داخلی و خارجی

5- تشكیل ماتریسSWOT و وارد كردن عوامل انتخاب شده به آن با توجه به اولویت بندی

6- مقایسه عوامل داخلی و خارجی با یكدیگر و تعیین استراتژیهای SO، WO، ST ، WT

7- تعیین اقدامات مورد نیاز بری انجام استراتژیهای تعیین شده

8- انجام اقدامات و بررسی نتایج آنها

9- بروزرسانی ماتریس SWOT در فواصل زمانی مناسب

 

  • چگونگی تجزیه و تحلیل W.O.T برای فرموله‌كردن راهبردها

پس از جمع‌آوری اطلاعات در ارتباط با چهار عامل (نقاط قوت، نقاط ضعف، فرصتها و تهدیدات) از این اطلاعات جهت بدست آوردن راهبردها طی مراحل زیر استفاده می‌شود:

مرحله اول: ارزیابی محیط اطراف- یك مربی فوتبال را در نظر بگیرید قبل از شروع بازی، مربی استراتژیهایی را برای راهبری تیم خود تدوین كرده است اما هنگامی كه بازی شروع می‌شود او مجبور است كه با توجه به روند بازی و شرایط بازیكنان تغییراتی را در راهبردهای خود بدهد.

مرحله دوم: تعیین نقاط قوت و نقاط ضعف یا فرصتها و تهدیدات

مرحله سوم: عوامل فوق را دوبدو با یكدیگر به منظور تعیین راهبردها در نظر بگیرید به شرح زیر:

– راهبردهای  So (نقاط قوت و فرصتها باید با یكدیگر درنظر گرفته شود)

– راهبردهای ST (نقاط قوت و تهدیدات با یكدیگر درنظر گرفته شود)

– راهبردهای WO (نقاط ضعف و فرصتها با یكدیگر درنظر گرفته شود)

– راهبردهای WT (نقاط ضعف و تهدیدات با یكدیگر در نظر گرفته شود)

مرحله چهارم :ارزیابی استراتژیهای مختلف: در انتهای مرحله منظور كردن دو بدوی عوامل جهت تعیین استراتژیها، تعداد زیادی راهبرد تدوین می‌شود. در این مرحله این راهبردها را مورد بررسی و بازبینی قرار داده تا آن مواردی را كه با اهداف سازمان تطابق بیشتری دارند انتخاب شوند.

مرحله پنجم:  انتخاب استراتژی‌های مطلوب: در این مرحله یك لیست طولانی از راهبردها در اختیار است. تعداد زیادی راهبرد برای اجرا عملی نیست بنابراین ضروری است كه این لیست را در جلسات بحث و تبادل نظر به لیست كوتاهتری از استراتژیها كه قابل اجراء باشند تبدیل كنیم.

 SWOT2

  • تجزیه و تحلیل SWOT:

 ” تجزیه و تحلیل SWOT یكی از ابزارهای استراتژیك تطابق قوت و ضعف درون سازمانی با فرصت ها و تهدیدهای برون سازمانی است.” تجزیه و تحلیل SWOT تحلیلی منظم برای شناسایی این عوامل و تدوین استراتژی كه بهترین تطابق بین آنها را ایجاد نماید ارائه می نماید. از این دیدگاه این الگو یك استراتژی است كه قوت ها و فرصت ها را به حداكثر و ضعف ها و تهدیدات را به حداقل ممكن می رساند. برای این منظور نقاط قوت و ضعف و فرصت ها و تهدیدات در چهارچوب كلی SO.WO.ST.WT. پیوند داده می شود و گزینه استراتژی بین آنها انتخاب می شود.” در این تحلیل همیشه چهار استراتژی پیشنهاد می شود هدف از:

استراتژی های SO:

در قالب این استراتژی ها سازمان با استفاده از نقاط قوت داخلی میكوشد از فرصت های خارجی بهره برداری نماید و با بهره گیری از نقاط قوت، فرصت ها را به حداكثر برساند. معمولا سازمان ها برای رسیدن به چنین موقعیتی از استراتژی های WO،ST و WT استفاده می كنند تا بدان جا برسند كه بتوانند از استراتژی های SO استفاده نمایند. به عنوان مثال استفاده شركت بنز از توانمندی های تكنولوژیكی و وجه مناسب برای ورود و افزایش سهم در بازار خودروهای لوكس.

استراتژی های WO:

هدف از این استراتژی ها این است كه سازمان با بهره برداری از فرصت های موجود در محیط داخل بكوشد نقاط ضعف داخلی را بهبود ببخشد. در این حالت سازمان به دلیل داشتن ضعف داخلی نمیتواند از این فرصت های بدست آمده بهره برداری نماید. لذا لازم استراتژی های نظیر استفاده از تكنولوژی های جدید و غیره بكارگرفته شود تا با از بین بردن نقاط ضعف از فرصت ها استفاده مناسب گردد.

استراتژی های ST:

شركت ها با اجرای این استراتژی ها می كوشند با استفاده از نقاط قوت خود اثرات ناشی از تهدیدات موجود را كاهش داده یا آنها را از بین ببرند.

استراتژی های WT:

سازمان هایی كه این استراتژی را بكار می گیرند حالت تدافعی به خود می گیرند و هدف از این استراتژی كم كردن نقاط ضعف داخلی و پرهیز از تهدیدات ناشی از محیط خارجی است. در واقع چنین سازمانی می كوشد برای حفظ بقای خود از فعالیت های خود بكاهد (استراتژی های كاهش یا واگذاری) در شركت های دیگر ادغام شود، اعلام ورشكستگی كند و یا سرانجام منحل شود.

 

  • مزایا و محدودیتها استفاده از روش تجزیه و تحلیل S.W.O.T

در استفاده از روش تجزیه و تحلیل S.W.O.T برای برنامه‌ریزی راهبردی مزایا و محدودیتهایی وجود دارد كه در زیر به شرح آنها پرداخته می‌شود:

مزایا:

  • داده‌های واقعی به منظور درك محیط خارجی و توانمندی‌های داخلی قابل دسترس هستند.
  • این امكان وجود دارد تا تهدیدات و فرصتهای خارجی ارزیابی شوند.
  • یك ارزیابی واقعی از نقاط قوت و نقاط ضعف در مقایسه با رقبا پدید می‌آید.
  • ابعاد جدیدی از موقعیت رقابتی به وجود می‌آید.

محدودیت‌ها:

  • یكی از محدودیتها صرف زمان است.
  • داده‌های جمع‌آوری شده ممكن است بهنگام نباشند.
  • اختلاف نظر در درك فرایند W.O.T ممكن است وجود داشته باشد.
  • اعمال سلیقه و نظر شخصی به جای استفاده از اطلاعات واقعی نیز ممكن است به وجود بیآید.

 

1396-8-4
0 265

لطفا در مورد این مطلب نظر دهید

تجارت امن و پایدار
" ترخیص کالای خود را با آرامش خاطر به ما بسپارید "